پایگاه خبر

پترونت: به‌دنبال کاهش ذخایر نفت متعارف و دشواری هرچه بیشتر یافتن ذخایر جدید طی دهه اخیر، شرکت‌های نفتی راهی مناطق پرت و دورافتاده نظیر قطب شمال، شدند تا منابع جدیدی را برای تولید بیابند. استخراج نفت در چنین مناطقی نیازمند تکنولوژی‌های پیشرفته و سرمایه‌گذاری هنگفت بود.

این مگاپرژه‌ها عمدتاً به حوزه اصلی فعالیت شرکت‌های نفتی بزرگ بدل شد، چراکه شرکت‌های کوچک‌تر به منابع لازم- مالی و تکنولوژیک-  به‌منظور ورود به این عرصه دسترسی نداشتند. به‌علاوه، شرکت‌های کوچک، حداقل در آمریکای شمالی، وارد صنعت شیل شدند، چراکه به پول نقد کمتری نیاز داشت و برگشت‌پذیری سرمایه نیز در زمان کوتاه‌تری میسر بود.

با این وجود، سقوط قیمت‌های جهانی نفت خام، می‌تواند تعطیلی تمام ‌وکمال مگاپروژه‌ها را درپی داشته باشد. در واقع، غول‌های نفتی در سراسر جهان در تلاش هستند تا هزینه‌های خود را کاهش دهند. بنابراین، در چنین شرایطی، شانس چندانی برای تداوم اجرای پروژه‌های عظیم با هزینه‌های بالا و بازگشت سرمایه طولانی‌مدت، وجود ندارد. بنا به‌گزارش‌های مالی سه‌ماهه سوم فعالان صنعت نفت، در آخرین هفته ماه اکتبر بالغ‌بر 19 میلیارد دلار از سرمایه‌گذاری شرکت‌ها کاسته شده است.

انتظار می‌رود که سرمایه‌گذاری در حوزه استخراج نفت در اعماق دریا 20 تا 25 درصد کاهش یابد، که بسیار بالاتر از کاهش 3 تا 8 درصدی سرمایه‌گذاری در دیگر حوزه‌های استخراجی است.

یکی از مشکلات چنین پروژه‌های عظیمی، تأخیر زمانی و افزایش سریع هزینه‌ها است. بر اساس گزارش بلومبرگ، حدود 80 درصد پروژه‌های بزرگ، در زمان مقرر آغاز نمی‌شود و هزینه‌های آن‌ها نیز از بودجه تعیین‌شده فراتر می‌رود. حدود سه‌چهارم این پروژه‌ها با تأخیر زمانی مواجه می‌شود و دو- سوم نیز با مشکل افزایش بیش از حد هزینه‌ها، روبرو می‌شود.

این عوامل ممکن است غول‌های نفتی را از اجرای پروژه‌های بزرگ منصرف کند. شرکت رویال داچ شل اخیراً برنامه حفاری در آب‌های قطب شمال را لغو و هزینه‌های مربوط به استخراج نفت شیل در کارمن کریک را نیز به‌کلی حذف کرد. شرکت شورون نیز تکمیل پروژه بیگ فوت خود در خلیج مکزیک را به دلیل مشکلات مربوط به تأمین تجهیزات، به سال‌های آتی موکول کرد.

به‌عنوان نمونه دیگری از تغییر اولویت شرکت‌های نفتی، شرکت کونکوفیلیپس اعلام کرده که به‌کلی از ورود به عرصه استخراج نفت در عمق دریا، صرف‌نظر کرده است. مقامات این شرکت می‌گویند که استخراج در عمق دریا را تا سال 2017، متوقف خواهند کرد و طرح‌های حفاری در دریا که قادر به توسعه آن‌ها نیستند را واگذار می‌کنند. شرکت کونکو حق بهره‌برداری در 2.2 میلیون آکر از حوزه خلیج مکزیک را در اختیار دارد و همچنان می‌تواند برخی از میادین را توسعه دهد، اما جستجو برای منابع جدید را متوقف خواهد کرد. چنین تصمیمی سبب صرفه‌جویی 800 میلیون دلاری در هزینه‌ها می‌شود و این سرمایه می‌تواند به استخراج در نواحی دیگر اختصاص یابد.

با توجه به کناره‌گیری شرکت‌های نفتی از اجرای مگاپروژه‌ها، باید منتظر گرایش هرچه بیشتر به‌سمت صنعت شیل بود. البته، میزان تولید در چاه‌های شیل کمتر از چاه‌های عمق دریا است و نرخ کاهش تولید در آن‌ها نیز بالاتر است. با این وجود، استخراج نفت شیل بسیار کم‌هزینه‌تر از استخراج نفت در اعماق دریا خواهد بود. بنابراین، چنین گزینه‌ای در شرایط فعلی بازار نفت، مطلوب‌تر به‌نظر می‌رسد.

به این ترتیب، گرایش بیشتر به‌سمت پروژه‌های کوچک‌تر نظیر استخراج شیل، می‌تواند به‌معنای پایان دوران مگاپروژه‌ها باشد. در واقع، سقوط قیمت‌های نفت می‌تواند به‌معنای آن باشد که در آینده دیگر شاهد اجرای پروژه‌هایی نظیر پروژه کاشاغان در قزاقستان و یا پروژه‌های دریایی زمان‌بری که توسعه آن‌ها نیازمند میلیاردها دلار سرمایه است، نخواهیم بود.

با این وجود، باز هم این پرسش مطرح می‌شود که آیا شیل واقعاً می‌تواند به منبع عمده عرضه در بلندمدت بدل شود؟ آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرده است که تولید نفت شیل در اوایل دهه 2020، به اوج می‌رسد و پس از آن روبه کاهش می‌نهد و وابستگی مصرف‌کنندگان به منابع متعارف- عمدتاً واقع‌در خاورمیانه- مجدداً آغاز می‌شود.

 

نویسنده: نیک کانینگهام

منبع: اویل پرایس

ترجمه: پترونت